Jakie są różnice między umową o pracę i umową o pracę tymczasową?

Umowa o pracę zgodnie z Kodeksem pracy oraz umowa z pracownikiem tymczasowym to dwie z najważniejszych form zatrudnienia. Wiedza na ich temat może być pomocna w wyborze rozwiązania najlepiej dopasowanego do potrzeb. Różnice między tymi umowami są dość istotne.

Warto przeanalizować bieżące przepisy dotyczące takich aspektów jak zasady zawarcia umowy z pracownikiem, BHP i badania lekarskie, wynagrodzenie, urlopy, czas trwania umów oraz okresy wypowiedzenia. Pozwoli to na podjęcie właściwych kroków, jeśli chodzi o wybór formy zatrudnienia.

Zawarcie umowy o pracę a umowy o pracę tymczasową

Zgodnie z art. 22 Kodeksu pracy pod pojęciem nawiązania stosunku pracy, a więc zawarcia umowy o pracę, kryje się zobowiązanie do wykonywania obowiązków określonego rodzaju na rzecz danego pracodawcy i pod jego kierownictwem. Istotne jest to, że w tym przypadku przełożony określa, gdzie i w jakich godzinach taka praca jest świadczona. Do obowiązków pracodawcy należy także zatrudnienie pracownika za odpowiednim wynagrodzeniem.

Uregulowania dotyczące zawarcia umowy o pracę tymczasową znajdują się natomiast w Ustawie o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z dnia 9 lipca 2003 r. Opisuje ona trzy podmioty uczestniczące w zatrudnieniu. Są to agencja pracy tymczasowej, pracodawca użytkownik oraz pracownik tymczasowy.

Jak wygląda w praktyce zawarcie umowy o pracę tymczasową?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pracownika tymczasowego zatrudnia agencja pracy tymczasowej, która kieruje go do wykonywania zadań u pracodawcy użytkownika na czas określony, wskazanego w skierowaniu. To ona odpowiada także za sprawy kadrowo-płacowe, a więc wypłatę wynagrodzenia w danym miesiącu, odprowadzanie podatków i składek ZUS czy też formułowanie i przygotowywanie niezbędnej dokumentacji przy bieżącej obsłudze pracowników pracodawcy użytkownika.

Możliwości zatrudniania pracowników na etat i umowę o pracę tymczasową

Jeśli chodzi o umowę o pracę i umowę zawartą z pracownikiem tymczasowym, kluczową różnicą jest cel zatrudnienia. Przy etacie nie ma to dużego znaczenia. Pracownikiem tymczasowym może z kolei zostać tylko osoba, która spełnia jeden z dwóch wymogów, a więc:

• wykonuje pracę sezonową, okresową lub doraźną,
• wypełnia zadania, których wykonanie terminowo nie jest możliwe przez pracowników etatowych ze względu na nakład pracy lub dłuższą nieobecność (np. w związku ze zwolnieniem lekarskim przy złym stanie zdrowia, urlopem macierzyńskim lub urlopem wychowawczym).

Istotne jest również to, że pracodawca użytkownik nie ma prawa do:

• zatrudnienia własnego pracownika, który znajduje się na etacie, do pracy tymczasowej,
• przyjęcia do pracy na stanowisku, na którym w ciągu 3 ostatnich miesięcy pracowała inna osoba, a zwolnienie jej nie znalazło się w kategorii przyczyn ze strony pracowników,
• zatrudnienia pracownika tymczasowego do pracy szczególnie niebezpiecznej (np. w szkodliwych warunkach związanych z narażeniem na działanie silnych środków chemicznych),
• przyjęcia do pracy pracownika tymczasowego na stanowisko, które jest nieobsadzone przez innego pracownika, w związku z faktem, iż bierze on udział w strajku.

BHP i badania lekarskie a pracownicy etatowi i tymczasowi

Bez względu na rodzaj umowy (tj. czy dotyczy to umowy o pracę zawartej w ramach Kodeksu pracy, czy też umowy o pracę z agencją) pracodawca ma obowiązek stosowania się do przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Przede wszystkim obowiązkowe jest przeprowadzenie szkolenia w zakresie BHP oraz oceny ryzyka zawodowego i poinformowanie pracownika o wynikach tejże oceny.

Do obowiązków firmy należy również w obu przypadkach wykonanie badań lekarskich uprawniających do wykonywania pracy, dostarczenie w razie takiej potrzeby odzieży i obuwia roboczego, napojów i posiłków profilaktycznych oraz ustalanie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, gdy dojdzie do takich zdarzeń.

Wynagrodzenie pracowników tymczasowych i etatowych

Bez względu na to, czy jest to umowa podpisywana z pracownikiem etatowym, czy też tymczasowym, ich zarobki muszą być porównywalne. Jeśli chodzi o pracowników tymczasowych, agencja nie decyduje bezpośrednio o tym, jaka będzie wysokość wypłaty. Wysokość wynagrodzenia u pracodawcy użytkownika jest przekazywana do niej, zgodnie z obowiązującym w danym zakładzie pracy regulaminem wynagrodzeń. Pracownik tymczasowy nie ma zatem mniejszych praw od osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę.

Czas trwania umów

Jeśli chodzi o pracę etatową, okres trwania umów na czas określony może łącznie wynosić maksymalnie 33 miesiące, a łączna ich liczba nie może przekroczyć trzech. Oznacza to, że czwarta automatycznie staje się umową na czas nieokreślony, bez względu na okres. Takie limity nie obowiązują tylko w kilku przypadkach, tj. przy zawieraniu umowy w celu zastępstwa pracownika w razie jego usprawiedliwionej nieobecności (czyli np. przy urlopie macierzyńskim), gdy praca ma charakter dorywczy lub sezonowy, mamy do czynienia z kadencjami lub pracodawca wskaże inne obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, do dalszego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony.

Jeśli chodzi natomiast o umowę o pracę tymczasową, przepisy z nią związane określają, iż agencja pracy tymczasowej może skierować pracownika do jednego pracodawcy na okres, który nie przekracza 18 miesięcy w okresie obejmujących kolejne 36 miesięcy pracy na rzecz jednego pracodawcy użytkownika.

Urlopy na umowę o pracę tymczasową i na etat

U pracowników etatowych wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi od 20 dni w skali roku (przy stażu pracy wynoszącym poniżej 10 lat) do 26 dni (gdy staż pracy wynosi więcej niż 10 lat). Dodatkowo w tym wymiarze pracownikowi etatowemu przysługują 4 dni tzw. urlopu na żądanie, czyli takiego, który nie był wcześniej zgłaszany. Etatowiec może o nie wystąpić najpóźniej w dniu, w którym planuje wolne.

Jeśli chodzi o urlop pracownika tymczasowego, jego wymiar wynosi 2 dni za każdy przepracowany miesiąc. Oznacza to, że pracownik tymczasowy nabywa prawo do maksymalnie 24 dni wolnego w ciągu roku. Istotne jest ponadto to, że otrzymanie jakiegokolwiek urlopu uzależnione jest od przepracowania co najmniej miesiąca w ramach umowy z agencją pracy tymczasowej. Pracownik tymczasowy może także skorzystać z nie więcej niż 4 dni urlopu na żądanie. Trzeba jednak wiedzieć o tym, że przysługuje on tylko w przypadku zawarcia umowy z pracodawcą użytkownikiem na czas dłuższy niż 6 miesięcy.

Co więcej, istotną różnicą w porównaniu z zatrudnieniem etatowym jest to, że pracodawca użytkownik może ustalić z pracownikiem tymczasowym, iż przez pierwsze pół roku nie przysługuje urlop wypoczynkowy, który może być zamieniony na ekwiwalent finansowy. To doskonała alternatywa dla osób zainteresowanych wyższym zarobkiem.

Wypowiedzenie umowy o pracę tymczasową i umowy o pracę

Istotnym elementem, na który zwracają uwagę osoby podpisujące umowę o pracę zgodnie z Kodeksem pracy oraz zgodnie z przepisami o pracownikach tymczasowych, jest okres wypowiedzenia. Uzależniony jest on od stażu pracy. Na przestrzeni lat okres wypowiedzenia umowy o pracę ulegał zmianom i obecnie wynosi:

• 2 tygodnie – gdy staż pracy nie przekracza 6 miesięcy,
• 1 miesiąc – gdy staż pracy znajduje się w przedziale od 6 miesięcy do 3 lat,
• 3 miesiące – przy okresie trwania umowy o pracę wynoszącym powyżej 3 lat.

Jeśli zaś umowa została zawarta na okres próbny, okresy wypowiedzenia kształtują się następująco:

• 3 dni robocze – przy umowie o pracę na okres próbny zawartej na mniej niż 2 tygodnie,
• 1 tydzień – przy okresie próbnym powyżej 2 tygodni, a krótszym niż 3 miesiące,
• 2 tygodnie – jeśli okres próbny wynosi równe 3 miesiące.

Nieco inaczej wyglądają okresy wypowiedzenia na podstawie umowy o pracę tymczasową. Wynoszą one odpowiednio:

• 3 dni – gdy umowa o tymczasowe zatrudnienie jest zawarta na okres do 2 tygodni,
• 1 tydzień – przy wykonywaniu pracy tymczasowej powyżej 2 tygodni.

Warto mieć na uwadze także to, że umowa z pracownikiem tymczasowym rozwiązuje się wraz z upływem ustalonego między stronami okresu wykonywania pracy.

A jeśli zastanawiasz się nad podjęciem pracy u naszego sąsiada, sprawdź nasze top oferty pracy w Niemczech takie jak pracownik lotniska w okolicach Lipska, operator wózka widłowego w Monachium czy praca jako komisjoner w Kassel.